Het Maliki standpunt over het eten van insecten – Wat betekent dit voor E120 (karmijn)?

In de hedendaagse voedselindustrie duikt er steeds vaker de vraag op: is het toegestaan om producten te consumeren die afkomstig zijn van insecten?
Een goed voorbeeld hiervan is E120, ook wel bekend als karmijn – een rode kleurstof die wordt gewonnen uit de vrouwelijke cochenilleluis.
Deze kleurstof wordt vaak gebruikt in snoep, frisdrank, cosmetica en andere consumptiegoederen.

Maar hoe kijkt de Māliki wetschool (madhab), een van de vier grote islamitische rechtsscholen, aan tegen het eten van insecten en wat betekent dat voor het gebruik van karmijn?

In deze blog nemen we je mee door de verschillende meningen binnen deze wetschool wat we hebben gevonden en leggen we uit hoe je dit in je dagelijks leven kunt toepassen.

Wat is E120 (karmijn)?
E120 is een natuurlijke rode kleurstof die gewonnen wordt uit gedroogde en verwerkte cochenilleluizen, kleine insecten die op cactussen leven. Ondanks de natuurkundige oorsprong van karmijn, zorgt het feit dat het van insecten komt voor vragen over de halal-status van deze stof.

Het standpunt vanuit de wetschool Maliki over het eten van Insecten.
De status van karmijn binnen het Māliki recht is niet eenduidig en hangt af van hoe men de bovenstaande standpunten interpreteert en toepast. Er zijn grofweg drie benaderingen:

1. Afkeur (Karāhah) – Imam Mālik

De grote grondlegger van deze wetschool, Imam Mālik, had volgens sommige overleveringen een duidelijke afkeer van het eten van insecten. Hij verklaarde het niet harām (verboden), maar wel makrūh (af te raden).
Dat wil zeggen: Karmijn is niet harām, maar het is beter het te vermijden, net als het eten van insecten.

2. Verbod (Ḥarām)
Geleerden zoals Ibn ʿArafa en al-Qarāfī
De Māliki geleerden, Imām Ibn ʿArafa en Imām al-Qarāfī, namen een strenger standpunt in en verklaarden het eten van insecten harām.
Zij baseerden zich waarschijnlijk op een andere overlevering binnen de madhhab en beschouwden insecten als ongedierte die niet gegeten mogen worden.

Omdat karmijn afkomstig is van een insect dat als harām wordt beschouwd, is het gebruik en eten van Volgens de Māliki wet school zijn er geleerden die zeggen dat het eten van insecten alleen toegestaan als ze op een manier worden gedood waardoor ze geschikt worden om te eten. In het geval van karmijn worden de insecten echter puur als kleurstof gebruikt, waarbij alle lichaamsdelen worden verwerkt, inclusief de ingewanden en wat daarin zit. Ze worden niet geschikt gemaakt als voedsel maar als hulpstof.
Daarom hebben de Māliki geleerden ook gezegd dat het niet toegestaan is om ze te consumeren en
karmijn niet toegestaan is.

3. Halal indien sprake is van Istihālah (chemische omzetting)
Sommige geleerden stellen dat door de chemische bewerking van de insecten de oorspronkelijke stof zodanig verandert dat het nieuwe product toegestaan kan zijn. Hier moet verder onderzoek naar gedaan worden.

“De vier imams zijn het erover eens dat de landinsecten harām zijn, behalve Mālik Volgens één overlevering beschouwde hij ze als makrūh, en in een andere overlevering zei hij dat ze ḥarām zijn.”

Fatwabronnen
In het boek lkhtilāf al-Aʾimmah al-ʿUlamā schrijft Ibn Ḥubayrah:
Ikhtilāf al‑Aʾimmah al‑ʿUlamā’ is een tweedelige Arabische fiqh-encyclopedie die is geschreven door (Ibn Ḥubayrah ) Yahya ibn Muḥammad ibn Hubayrah al‑Shaybānī al‑Dūrī al‑Baghdādī (1105–1165 CE), een vooraanstaand 12e-eeuws Hanbali jurist en vizier in de Abbasidenstaat .

Daarnaast vermeldt al-Mawsūʿah al-Fiqhiyyah al-Kuwaytiyyah (deel 2, p. 355) dat geleerden zoals Ibn ʿArafa en al-Qarāfī expliciet het eten van insecten verboden:

والهوام، كابن عرفة والقرافي، ولعلهم
(Al-Mawsūʿah al-Fiqhiyyah al-Kuwaytiyyah, p. 280 – over het eten van insecten)

De andere bron waar een fatwa is vermeld is vermeld op de site
https://daruliftabirmingham.co.uk/home/what-is-the-ruling-of-carmine-cochineal-insects/

Productie halal en gezond?
Uit mijn bevindingen kan karmijn ook geproduceerd worden met hulp van gelatine wat afkomstig kan zijn van bv. varkensgelatine. Daarnaast kan men allergisch zijn voor de kleurstof.

Het is naar mijn inziens milieubelastend en veroorzaakt dierenleed.
Voor één kilo karmijn zijn ongeveer 70.000 vrouwtjes cochenilleluizen nodig.
Grote hoeveelheden insecten worden dus gedood voor een niet-essentieel doeleinde (kleur), wat ethische vragen oproept. De vraag is dus of het tayib is.

Voor wie zekerheid zoekt, is het vermijden van karmijn een veiligere keuze.

Wat neem je hieruit mee?
Het is duidelijk dat binnen de Māliki school ruimte is voor verschillende meningen over het eten van insecten en het gebruik van stoffen als karmijn. Daarom is het aan jou als moslim om:
– Je te verdiepen in de verschillende standpunten
– Een betrouwbare geleerde te raadplegen die jouw situatie en omgeving kent
– Een bewuste keuze te maken, vooral als er halal-alternatieven beschikbaar zijn

Heb jij ervaring met het gebruik of vermijden van producten met karmijn? Of wil je meer weten over halal voedselproducten?

Laat het me weten in de reacties!
Mariam Aaras, diëtist en halalconsulent
www.ikeethalal.nl
info@ikeethalal.nl